2019/03/18

IPUINA

1937an gertatutako GUERRA ZIBILA bizi zuen Vitorik. Naziek Italiako faszistekin batera burutu zuten Euskal
Herriko bonbardeaketa, Vitorik eta bere etxekoek alde egin behar zuten, baina bere familia handiegia zenez eta
itsasontziak milaka Reala kostatzen zuenez, ezin zuten alde egin, bakarrik zibilei itsasontzi bat edo abioi bat
lapurtuz gero.


Ordu batzuk lehenago, abioi batzuk eta metraileta batzuk ere entzutenhasi ziren urrunetik. Vitori korrika batean
Urritxeko etxera joan zen, han bere ama eta beste familia zegoen izeko bisitatzen. Korriketan lokotz beteriko
bide estu-estu sartu eta hortik mendira joan behar izan ziren edo hori zen haien nahia. Bide estu horren barruan
zeudenean lagun batzuk korrika atera ziren eserezatik, burua ia ia lurrean egonda. Hortik gutxira zibil batzuk
etorri ziren hegazkin batean. lehenengo bidaian ez ziren konturatu han jendea zegoela, baina, bigarrenean bai,
horiek bai beldurra sortu zutela, familia osoa ikusi zuten hegazkinetik. Euria bezala bonbak eta artilleria asko
jausten ari zen zerutik, zilbil bateri metraileta jausi zitzaion, Vitorik metraileta hartuta hegazkineko bi zibilak hil
egin zituen.


Familia guztia mendiaren gailurrera heldu zen. Vitori hain euskalduna zenez Euskal herriko ikurriña hantxe
bertan jarri zuen. Bere familiakoak bronka botetan hasi ziren.
  • Vitori zelan egin duzu horrelakorik! ohiu egin zuen aitak.
  • Hilko gaituztela! garrazi egin zuen izeko Mariak.
  • EZ! esan zuen Vitorik segurtasunarekin.
  • Plan bat daukat! jarratu zuen gazteak.
Gaztearen plana ederra zen baina bazituen bere zalantzak, txarto ateratzen bazen hilko zirela pentsatu zuen.
  • Bale. esan zuen Vitorik.
  • Esango dizuet.
Berak esandako plana hau zen; ama eta aita hegazkinaren azpian estondu behar ziren. Ondoren berak zibil
bategaz musukatu behar zen eta besteak festa bat prestatu behar zuen bitartean, hau zibilak moskortzeko zen.
Familiari planma ondo iruditu zitzaion.


Mendian plana kontatu ondoren denok zuhaitz batera igo ziren lo egiteko.
Eguna heldu zen, denok bildurrez beteta baina haien aukera bakarra zen. Gurasoak estonduta zeuden, orduan

Vitoriren txanda heldu zen. Neskari naska ematen zion, baina beharrezkoa zen berarentzat. Hegazkinean sartu
zenean, zibila han zegoen. Baina arazo bat zegoen, nagusia aurrean aurkitzen zen eta…
  • Aiiiii! esan zuen Vitorik oso urduri.
  • Eta zer egingo dut orain? jarraitu zuen gazteak.
Orduan inprobisatiu behar izan zuen. Lehen hartutako pistola pisutsua eta handikotearekin hil egin behar zuen
nagusia. Buruzagia hiltzen bazuen beste zibilak ez ziren hilko nbaina bai beldurtuko zituela.


Han zegoen gure Vitori pozaren-pozez, metraileta pisutsua eskuen artean hartuta, usaba lurrera bota zuen.
Ondoren neskak besteak mehatzatu eta hil egin zituen ere.


Handik gutxira gurasoak eta beste guztiak hegazkinera  igo ziren eta haiengandik argazki batzuk baino ez dira
heldu, gainera oso zoriontsu daude.


INESA GAXEN



Inesa Gaxen 1566-an jaio zen Nafarroa Beherako Bastida herrian
eta txikitan han bizi izan zen, gero nagusitan  Hendaian, bizi izan zen. 18
urterekin, sorgina zelakoan atxilo hartu zuten Pierre de Lancre
magistratuaren aginduz. Tortura asko jasan zituen eta bizitza osoan egun haietako
arraztroak izan zituen.


Bordeleko Parlamentuan epaitu eta Daquesen preso sartu zuten. Haren aurka
probarik ez zutenez,libre utzi zuten. Irunen 20 urtez bizi zen. Ondoren,
Hondarribira bizitzera joan zen eta Pedro de Sanzekin ezkondu eta alaba bat
izan zuten. Zazpi urtez bizi izan zen Hondarribian, baina zurrumurruek ez
zioten bakean uzten, sorgintzat hartu ziotan eta salatu egin zuten berriz ere.


Jaizkibel mendian akelarreak antolatzen zituela esan zuten, eta arrantza
uxatzea eta Pasaiako portuko hainbat itsasontzi hondoratu izana ere leporatu
zioten 1611-ko maiatzaren 6-an. Hondarribiko epaileek Logroñoko Inkisizio
Auzitegiaren eskuetan utzi zuten auzia eta kargurik gabe libre utzi zituzten
salaturiko emakume guztiak, baita Inesa Gaxen bera ere.


Hondarribiko herriak ez zuen, epaia onartu. Gaxen beste sei emakumerekin
batera ere epaitu zuten, eta guztiak herritik bota zituzten. Gaxenen arrastoa
1611ko urrian galdu zen, baina, bere hizkuntza eta ohiturak tinko
defendatu zituen.

Coco Chanel




1883 urteko abuztuaren 19an jaio zen Gabrielle Chanel , pobrezia gorrian  Saumur Frantziako
herrian . Karitateko etxe batean jaio zen eta bertako monja batek Gabrielle izena jarri zion
hebreotarren hizkuntzan indarra eta boterea esanahia duelarik .
Bere gurasoen istorioa oso gogorra  izan zen aitak ama jo egiten zuen eta 33 urtekin hilda aurkitu zuten
ama , eta aitak neba - arreba guztiak karitate etxe hortan abandonatuak utzi zituen ,  ez zuen gehiago
bizitza osoan zehar aita ikusi. karitate etxean Gabriellek josten eta eskuz bordatzen ikasi zuen , 21
urteekin jostun bezala lanean hasi zen eta txapelak egiten ikasi zuen .
Bere bizitzan zehar hainbat alditan esaten zuen oso haurtzaro gogorra izan zuela, eta baten baino
gehiagotan bere bizitzarekin bukatzea pentsatu zuela .
Parisera joan zen lehen aldian , hiri honetaz maiteminduta gelditu zen eta bere barnean diseinatzeko
zuen trebetasuna garatzeko gogoa sartu zitzaion , bere lagunentzat txapelak egiten  hasi zen .
Garai hartan ezagutu zuen Arthur Capel izeneko gizon bat eta berataz maitemindu egin zen  ,
gizon hau negozio gizon bat zen eta bere laguntzaz 1910 garren urtean bere lehen denda zabaldu
zuen Mansion Chanel deiturikoa.
1913 garren urtean denda honekin izan zuen arrakastaren ondoren  Deauville balnearioan moda etxe
bat zabaldu zuen eta diseinu berri asko atera zituen garairako . 1915 garren urtean Biarritzen zabaldu
zuen beste denda bat eta emakumeentzat tela berriak eta jertsea sartu zituen , baita prakak ere.
Arthur Capel hil ondoren 1919garren urtean hainbat aldiz maitemindu egin zen eta garai horretan
lagun ospetsu asko egin zituen beraien artean Picasso .
1921 garren urtean Coco Chanel 5 gaur egun ere oso famatua den perfumea atera zuen eta
zeinbat hiritan zehar denda gehiago zabaldu zituen .
Nahiz eta oso aberatsa izan lanean jarraitu zuen eta 1971ko Urtarrilaren 1ean Ritz hoteleko logela
batean hil egin zen  , eta moda mundurako ondare haundia utzi zuelarik.

Bizenta Mogel

BIZENTA MOGEL
Bizenta Antonia Mogel Elgezaba(Azkoitia,Gipuzkoa,1782 ekainaren 6-Abando,Bizkaia,1854 irailaren29a).Bizenta euskal idazlea izan zen.Osaba Joan Antonio Mogelek ikasketak eman zizkion etxean. Horri esker, garai hartako emakume batentzat erabat ohiz kanpokoa zen hezkuntza akademikoa lortzea.

Berak ipui onac izenburuko alegia-bilduma idatzi zuen, eta 1804an argitaratu.

Martxoak 8

Valentina Terexkova

Valentina Vladimirovna Terexkova, 1937ko martxoaren 6an jaio zen Errusian, Maslennikovonen. Astronauta eta politikaria izan zen.

1963ko ekainaren 16an, 24 urterekin, lehen emakumea izan zen espaziora bidaiatzen eta bakarrik joaten, Vostok 6 ezpazio ontzian. Ia hiru egun eman zituen, eta denbora-tarte horretan, 48 orbita osatu zituen Lurraren inguruan.

Orain politikari komunista da.

Frida Kahlo

Frida Kahlo
Magdalena Carmen Frida Kahlo Calderon uztailaren 6an jaio zen, Coyoacánen Mexiko Hiria, . Lau ahizparen arteko hirugarrena zen; Alemaniatik emigratutako judu hungariarra zuen aita eta mexikar mestizo katolikoa ama. Urte horretan, PicassokAvignongo andereñoak pintatu zuen, kubismoari sorrera emanez. Handik hiru urtera, 1910.ean Mexikoko Iraultza hasiko da, Frida iraultzaren gertaeren testigu izan da, honek bere pentsatzeko eran eragin zuzena izango du. 13 urterekin ikasleen organizazio ezkertiarrean militatzen hasiko baita, 17 urterekin gazte komunisten afiliatu egingo da.


Lehen emakumezko margolari izan zen eta berrehun baino gehiagoko erakusketa izan zuen.


EMAKUME MUNDUKO ZIENTZIA